~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

................. * άρθρα, κείμενα, έρευνες, βιβλιογραφία από τον χώρο της ψυχολογίας... * σελίδα του περιοδικού "Υφος" *

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Το ασυνείδητο είναι έννοια της ψυχολογίας που, ενώ χρησιμοποιήθηκε από πολλούς στο παρελθόν, την σημερινή της ισχύ την έλαβε από τον Σίγκμουντ Φρόυντ.

Το ασυνείδητο μπορεί να περιγραφεί ως εκείνο το μέρος του μυαλού το οποίο "γεννάει" πολλές νοητικές διαδικασίες, οι οποίες εκδηλώνονται στο μυαλό του ατόμου χωρίς το άτομο να γνωρίζει την ύπαρξή τους. Αυτές οι διαδικασίες περιλαμβάνουν ασυνείδητα συναισθήματα, ασυνείδητες σκέψεις ή/και ιδέες, ασυνείδητες αντιλήψεις, ασυνείδητες αντιδράσεις, συμπλέγματα, φοβίες και κρυφούς πόθους και επιθυμίες.

Κυριακή, 13 Μαΐου 2018

Η "σχολή" των Ανθρωπίνων Σχέσεων από τον Elton Mayo

Tsakthan Daily14/5/2018
Η "σχολή" των Ανθρωπίνων Σχέσεων από τον Elton Mayo.
"Ένα από τα συμπτώματα μιας νευρικής κατάρρευσης που πλησιάζει είναι η πεποίθηση ότι η εργασία κάποιου είναι εξαιρετικά σημαντική".
- Bertrand Russell


Η εστίαση στο τυπικό επίπεδο των οργανωτικών σχέσεων και η εργαλειακή αντιμετώπιση του ανθρώπου ως στοιχείου της παραγωγής προσδίδουν μονομέρεια στη συγκεκριμένη θεώρηση της οργάνωσης. Κι αυτό το κενό ήλθε να καλύψει η θεωρία των ανθρωπινών σχέσεων, με πρόδρομο τον Henri Fayol που ερεύνησε το φαινόμενο της οργάνωσης της εργασίας στο μακρο-επίπεδο και προσπάθησε να διατυπώσει κάποιους γενικούς αφηρημένους κανόνες που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως το βασικό πλαίσιο συγκρότησης της οργανωτικής πραγματικότητας. Η ορθολογικοποίηση της οργάνωσης τόσο σε δομικό επίπεδο όσο και σε συλλογικό (ομαδικό) ή ατομικό μπορεί να οδηγήσει στη λειτουργική αναδιάρθρωση της οργάνωσης. Η πρακτική έκφραση του ορθολογισμού ήταν ο σχεδιασμός, η τμηματοποίηση και εξειδίκευση των επιμέρους έργων και καθηκόντων με σαφή και κανονιστικό τρόπο. Η πρότασή είχε δύο βασικά στοιχεία: σημασία συντονισμού και εξειδίκευσης στην ιεραρχικά δομημένη πυραμίδα. Η εκτέλεση των καθημερινών εργασιών πρέπει να γίνεται από τους υφιστάμενους και ο προϊστάμενος να μπορεί απερίσπαστος να αντιμετωπίζει τις περιπτώσεις που ξεφεύγουν από τα καθημερινά πλαίσια. Ο Fayol εισάγει στην οργανωτική θεωρία μια σειρά στοιχείων που βοηθούν στην πληρέστερη διερεύνηση της οργανωτικής συμπεριφοράς: εξουσία, πειθαρχία, καταμερισμός και εξειδίκευση, ανταμοιβή εργαζόμενου, μονιμότητα του προσωπικού. Η μονιμότητα αναλύεται ως ψυχολογικό στοιχείο που προσφέρει ουσιαστική αφοσίωση του εργαζόμενου στο καθήκον του. Παράλληλα προφέρει και στη βελτίωση των εργασιακών σχέσεων εξομαλύνοντας τις αντιθέσεις δημιουργώντας κλίμα συνέχειας και αναπαραγωγής των σχέσεων. Το πρόβλημα της θεωρίας του Fayol ήταν ότι κινιόταν σε αφηρημένο επίπεδο διατύπωσης τυποποιημένων και αφηρημένων αρχών χωρίς εξέταση ιδιομορφιών.

Συνέπεια της θεωρίας του Fayol ήταν να εγκαθιδρυθεί η νέα σχολή των Ανθρωπίνων Σχέσεων από τον Elton Mayo. Η κριτική του εστιάστηκε στο ότι η κυρίαρχη μέχρι τότε θέση στην οργανωτική θεωρία ήταν μονομερής και αντιμετώπιζε το οργανωτικό φαινόμενο στη βάση μιας ψυχρής ορθολογικότητας και υποστήριζε ότι βασική παράμετρος που κατευθύνει τις εκάστοτε συμπεριφορές ήταν η επιδίωξη του οικονομικού κέρδους.

Ο βασικός πυρήνας των απόψεων της νέας σχολής προήλθε από μια σειρά πειραμάτων που διεξήχθησαν στο πλαίσιο των ερευνών Hawthorn (προάστιο του Chicago όπου ήταν το εργοστάσιο ανταλλακτικών τηλεφωνικών συσκευών της Western Electric Co.) για τη μελέτη της στάσης και της συμπεριφοράς των εργαζομένων Έτσι συντελείται το πέρασμα από το μακροσκοπικό στο μικροσκοπικό επίπεδο. η ανθρώπινη συμπεριφορά θεωρήθηκε ως ιδιαίτερα πολύπλοκο σύνολο του οποίου η παρακίνηση μέσω οικονομικών κινήτρων αποτελούσε μόνο μία πτυχή. Ο εργαζόμενος θα μπορούσε να συμμετάσχει πιο ενεργά στην αύξηση της παραγωγικότητας με χρησιμοποίηση και άλλων τεχνικών (κοινωνικών, ψυχολογικών). Βασική θέση ήταν η αύξηση της παραγωγικότητας που επηρεάζεται από 3 παράγοντες:
α) φυσικό περιβάλλον της επιχείρησης
β) εργασιακή συμπεριφορά των εργαζομένων
γ) οικονομικά κίνητρα
Στα νέα πειράματα του Mayo διερευνάται:
α) η συμπεριφορά των εργατών απέναντι στην εργασία τους, και
β) η συμπεριφορά των εργατών όχι ως ατόμων αλλά ως μελών μιας ομάδας, δηλαδή ως συλλογικών και όχι ως ατομικών υποκειμένων.
Η δεύτερη διάσταση είναι που έφερε στην οργανωτική θεωρία την ανάλυση των άτυπων σχέσεων.
Έτσι, σημασία πλέον αποκτούν για τη εξήγηση της οργανωτικής συμπεριφοράς συνολικά η κοινωνική οργάνωση και οι κοινωνικές σχέσεις μέσα στο πλαίσιο του εργοστασίου, που περιβάλλουν και «κοινωνικοποιούν» τον εργαζόμενο διαμορφώνοντάς του μία συγκεκριμένη στάση απέναντι σε καταστάσεις και γεγονότα. Για πρώτη φορά έρχεται στο φως η οργανωτική πραγματικότητα ως ένα πολύπλοκο δίκτυο διαντιδράσεων και συμπεριφορών, δηλαδή ως ένα σύνολο κοινωνικών σχέσεων που δεν μπορούν να προσδιοριστούν με ακρίβεια από καμία καταγραφή όσο λεπτομερής και αν είναι.

Οι νέες βασικές έννοιες πάνω στις οποίες στηρίχθηκε η κατανόηση της εργασιακής συμπεριφοράς ήταν:
α) η ομάδα
β) οι ενδοομαδικοί κώδικες και κανόνες συμπεριφοράς
γ) η άτυπη μορφή οργάνωσης
Η καθημερινή επαφή του μεμονωμένου εργαζόμενου με την ομάδα των εργαζομένων, τα κοινά συμφέροντα και η κοινή αντίληψη «δένουν» τον εργαζόμενο.
Η ισχύς αυτών των άτυπων σχέσεων είναι τόσο δεσμευτική ώστε τις περισσότερες μορφές κυριαρχεί απέναντι σε οποιαδήποτε άλλη επιθυμία του ατόμου, ακόμη και σε εντολές της διοίκησης της επιχείρησης. Η ανάγκη ένταξης σε μία ομάδα, η επιβεβαίωση, η επιβράβευση, η αποδοχή από τους ομοίους αποτελούν ισχυρούς ψυχολογικούς μηχανισμούς που εξηγούν την μη οικονομικά ορθολογική συμπεριφορά των εργαζομένων.
Θανάσης Τσακίρης




Βεβηλώσεις
2012
Παναγιωτοπούλου Δανάη
Μουσική/Στίχοι: Παναγιωτοπούλου Δανάη/Παναγιωτοπούλου Δανάη
Am (a c a b)
Am
Στο δίπλα εργοστάσιο θρέφουν χέρια κραταιά
    F
κραδαίνουνε χαρτάκια ιερά μ' ένα στόμα
Am                                     Dm
ομοίους και ανόμοιους βαφτίζουν συντροφιά
    F         Bb             E          Am
σκαρώνουν δίδυμα κελιά γι' αγέννητα παιδιά

Με έκτακτα μνημόσυνα και μύθους αβαθείς
νοθεύουν τα μυστήρια της ζωής λωτοφάγοι
δε δίνομαι από επάγγελμα στην έλξη της πληγής
ξεθάβω με τα νύχια μου διόδους διαφυγής

| Dm | G C | Am | Dm G | G C | C | C |

Am

Τροφή, περιουσία, εργασία, εκβιασμός
ζωή, δημοκρατία, φασισμός, σωτηρία
το δίκαιο, το άδικο, ο τόπος σου κοινός
νοήματα στη φάκα τους κι η γλώσσα μας καπνός

Τα σύμβολα, τα σύμβολα δεν είναι ιερά
του χρόνου είναι σκλαβάκια στη σειρά περιμένουν
να πέσουν ένα ένα στα πηγάδια στην πυρά
και γύρω να κλωτσάν και να χορεύουνε παιδιά

Τα σύμβολα, τα σύμβολα δεν είν' κληρονομιά
δεν είναι στο μανίκι σου χαρτιά, καρβουνάκια
για δες τα που όλο πέφτουν στα πηγάδια στην πυρά

κι αν κάτι ζει ακόμα θα το πούνε τα παιδιά

https://www.youtube.com/watch?v=OH2pKMl9rTo

ΕΞΟΔΟΣ

ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΜΟΛΔΑΒΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ
Αλκυονίς, Ιουλιανού 42-46, Βικτώρια, 2108220008. Είσ.: € 5 (ανά ταινία).

Δευτέρα 14

18.30 Lautarii – Οι Τσιγγάνοι Πεθαίνουν από Αγάπη (Εμίλ Λοτεάνου, 1972)

21.00 Στις Ρεματιές με τα Βατόμουρα (Εμίλ Λοτεάνου)


ΕΝΤΟΣ
Δευτέρα 14 Μαΐου
ALPHA
23:50
Σκοτεινό Χωριό
The Village
Θρίλερ 2004 | Έγχρ. | Διάρκεια: 108'
Αμερικανική ταινία του Μ. Νάιτ Σιάμαλαν, με τους Γιοακίν Φίνιξ, Μπράις Ντάλας Χάουαρντ, Γουίλιαμ Χαρτ.Σε μια απροσδιόριστη παρελθούσα εποχή, οι κάτοικοι ενός απομονωμένου χωριού ζουν με το φόβο της ύπαρξης τρομακτικών μυθικών πλασμάτων στο γειτονικό δάσος. Μια μυστική συμφωνία υπάρχει ανάμεσά τους να μην πλησιάζει ο ένας στην περιοχή του άλλου, όταν, όμως, ένας νεαρός τραυματίζεται σοβαρά, η τυφλή αγαπημένη του αποφασίζει να διασχίσει το δάσος για να φέρει φάρμακα.
Στην τελευταία του καλή ταινία, ο Σιάμαλαν περιγράφει μια ασυνήθιστα ειδυλλιακή κοινότητα, η οποία μοιάζει να «τρέφεται» από τα ηθικά διδάγματα των πιονιέρων που έφτιαξαν το Νέο Κόσμο. Υπάρχει ωστόσο ένα τίμημα: κανείς δεν πρέπει να παραβιάσει τα όρια του χωριού και να έλθει σε επαφή με το τρομακτικό Άλλο που ζει παράπλευρα. Πρόκειται, λοιπόν, για μια αλληγορία της σύγχρονης Αμερικής, με συντηρητικό θρησκευτικο-ηθικολογικό υπόβαθρο – κάτι ανάλογο με τον «Οιωνό», αλλά πιο πιστευτά δοσμένο.

Σάββατο, 21 Απριλίου 2018

Νευροεπιστήμονες ανακάλυψαν ένα τραγούδι που μειώνει το άγχος κατά 65% Marconi Union - Weightless (Official Video)

ΕΠΙΣΤΗΜΗ 
Νευροεπιστήμονες ανακάλυψαν ένα τραγούδι που μειώνει το άγχος κατά 65% 


 Της Carolanne Wright 

Άγχος – αυτό το συναίσθημα του φόβου, της ανησυχίας και του πανικού – δεν είναι σίγουρα κάτι καινούργιο. Ο Ιπποκράτης έγραψε γι’ αυτό τον τέταρτο π.Χ. αιώνα. Όπως έκανε και ο Søren Kierkegaard στη δεκαετία του 1860. Και ο Sigmund Freud ασχολήθηκε με αυτήν την διαταραχή το 1926. Ωστόσο, όταν ερχόμαστε στο παρόν βλέπουμε μια σημαντική άνοδο – ειδικά σε νέους ανθρώπους. 
Τα φαρμακευτικά προϊόντα είναι η κλασική και πιο διαδεδομένη θεραπεία για την αντιμετώπιση του άγχους (και πολύ κερδοφόρα). Η γνωστική θεραπεία είναι μια μέθοδος αντιμετώπισης, επίσης. Τα τελευταία χρόνια πολλοί επιλέγουν τεχνικές χαλάρωσης όπως ο διαλογισμός, η προσευχή, η γιόγκα, το μασάζ καθώς και η μουσικοθεραπεία. Τώρα, όμως, οι νευροεπιστήμονες στο Ηνωμένο Βασίλειο ανακάλυψαν ένα τραγούδι που οδηγεί σε δραματική μείωση, κατά 65 τοις εκατό, στο συνολικό άγχος 

… Άγχος & Γενιά Y 
Μια έρευνα του 2013 διαπίστωσε ότι το 57 τοις εκατό των αμερικανικών φοιτητριών πανεπιστημίου ανέφεραν επεισόδια “τρομερού άγχους”. Και στο Ηνωμένο Βασίλειο, η φιλανθρωπική οργάνωση YouthNet ανακάλυψε ότι το ένα τρίτο των νεαρών γυναικών και ο ένας στους δέκα νεαρούς άνδρες – υποφέρουν από κρίσεις πανικού. 
Η Marjorie Wallace, CEO της φιλανθρωπικής οργάνωσης Sane, πιστεύει ότι η γενιά Υ (αυτοί που γεννήθηκαν στη δεκαετία του 1980 και του 1990), ζει στην εποχή της απελπισίας. “Το να μεγαλώνεις ήταν πάντα δύσκολο, αλλά αυτή η αίσθηση της απελπισίας; Αυτό είναι καινούριο”, λέει. Η Rachael Dove γράφει στο περιοδικό Anxiety: η επιδημία που σαρώνει την γενιά Y: «Τι συμβαίνει λοιπόν? 
Η άνοδος της τεχνολογίας, η υπερβολικά προστατευτική ανατροφή των παιδιών και η “εκπαίδευση-εργοστάσιο” είναι μεταξύ των λόγων που οι ψυχολόγοι προτείνουν ότι οφείλεται αυτή η “επιδημία”. Ένας άλλος λόγος είναι η “πολυτέλεια” των “πολλών” επιλογών που έχουμε. Ο Pieter Kruger, ένας ψυχολόγος με έδρα το Λονδίνο, αναφέρει ότι η μέχρι τώρα έρευνα δείχνει ότι οι άνθρωποι που αισθάνονται ότι δεν έχουν επιλογή είναι στην πραγματικότητα πιο ανθεκτικοί – κυρίως επειδή μπορούν να κατηγορήσουν την ζωή ή τους άλλους όταν κάνουν μια λανθασμένη επιλογή. Από την άλλη, αν έχεις μια σειρά από επιλογές, στην περίπτωση του λάθους, μπορείς να κατηγορήσεις μόνο τον εαυτό σου. Η συγγραφέας Claire Eastham, συμφωνεί στο blog της We Are All Mad Here: “Ξοδεύω πολύ χρόνο να ανησυχώ για το τι πάω να κάνω με την ζωή μου. Οι προηγούμενες γενιές δεν είχαν επιλογή και δεν είχαν ανησυχία. Αν μας πουν τι πρέπει να κάνουμε παίρνει την πίεση μακριά.” 
Στη σύγχρονη εποχή μας, η λήψη αποφάσεων μπορεί να προκαλέσει ένα είδος παράλυσης. Συχνά, ερευνούμε μανιωδώς τις πολλές διαφορετικές επιλογές για, ας πούμε, ένα ζευγάρι παπούτσια. Τελικά, η υπερφόρτωση πληροφοριών θα μπλοκάρει όλο το εγχείρημα για ψώνια, αφήνοντας μας εξαντλημένους και ένοχους γιατί υπονομεύσαμε μια τέτοια φαινομενικά απλή εργασία. Η τεχνολογία συμβάλλει επίσης στην αύξηση του άγχους. Πολλοί από μας αισθανόμαστε εκτεθειμένοι χωρίς τα smartphones μας – και σπάνια δεν τα έχουμε μαζί μας. 
Οι κινητές συσκευές τείνουν να είναι το παράθυρο μας προς τον κόσμο και ενισχύουν την αίσθηση της σύνδεσης. Αλλά υπάρχει μια σκοτεινή πλευρά στην αίσθηση της ανάγκης να διατηρούμαστε στην κορυφή των κοινωνικών μέσων μαζικής ενημέρωσης – αλλιώς γνωστή ως “Fomo”, ή Fear of Missing Out. «Το “Fomo” είναι πραγματικό και μπορεί να είναι ένας σταθερός εθισμός που επηρεάζει τα επίπεδα του άγχους και την γενική αίσθηση της ευημερίας», λέει ο Kruger. 
Τα κοινωνικά μέσα μαζικής ενημέρωσης μας επιτρέπουν να συγκρίνουμε τα πάντα – τις σχέσεις, τη διατροφή, το σώμα, την ομορφιά, τον πλούτο, το επίπεδο διαβίωσης – όχι μόνο με τους φίλους μας, αλλά και με διασημότητες. Και, όπως η έρευνα έχει δείξει, τα κοινωνικά μέσα μαζικής ενημέρωσης «μπορεί να προκαλέσουν κατάθλιψη σε άτομα που συγκρίνουν τον εαυτό τους με άλλους.» Εκτός από την πλήρη αναθεώρηση του τρόπου ζωής μας και τον περιορισμό της έκθεσης μας στα κοινωνικά μέσα- και μαθαίνοντας να ζούμε με αφθονία επιλογών – νευροεπιστήμονες ανακάλυψαν ότι ακούγοντας ένα ειδικά σχεδιασμένο τραγούδι μπορεί να έχει βαθιά επίδραση πάνω στα επίπεδα του άγχους μας. Η δημιουργία της απόλυτης ξεαγχωτικής μουσικής 
Οι ερευνητές στο Mindlab International στο Η.Β. ήθελαν να μάθουν τι είδους μουσική προκαλεί την μεγαλύτερη κατάσταση χαλάρωσης. Στη μελέτη οι συμμετέχοντες προσπαθούν να λύσουν ένα δύσκολο παζλ – το οποίο προκαλεί έναν ορισμένο βαθμό στρες – ενώ συνδέονται με αισθητήρες. Παράλληλα, οι συμμετέχοντες ακούν μια σειρά από μουσικά κομμάτια καθώς οι ερευνητές μετρούν την εγκεφαλική δραστηριότητα, τον καρδιακό ρυθμό, την αρτηριακή πίεση και τον ρυθμό της αναπνοής τους. Αυτό που βρήκαν είναι ότι ένα μουσικό κομμάτι -το «Weightless» – οδήγησε σε εντυπωσιακή μείωση 65 τοις εκατό στο συνολικό άγχος των συμμετεχόντων, και μείωση 35 τοις εκατό σε συνήθεις τιμές φυσιολογικής ηρεμίας. 
Είναι ενδιαφέρον, ότι το κομμάτι είχε σχεδιαστεί ειδικά για να προκαλέσει αυτή την εξαιρετικά χαλαρή κατάσταση. Δημιουργήθηκε από την Marconi Union, οι μουσικοί συνεργάστηκαν με θεραπευτές ήχου και οργάνωσαν προσεκτικά τις αρμονίες, τους ρυθμούς και το μπάσο, με αποτέλεσμα την επιβράδυνση του καρδιακού ρυθμού και της αρτηριακής πίεσης του ακροατή, ενώ μειώνονται επίσης οι ορμόνες του στρες, όπως η κορτιζόλη. Στην πραγματικότητα, η μουσική είναι τόσο αποτελεσματική, που πολλές από τις γυναίκες που συμμετείχαν ένιωσαν υπνηλία – στο σημείο όπου ο επικεφαλής ερευνητής Dr. David Lewis-Hodgson συμβουλεύει να μην την ακούμε κατά την οδήγηση. Αλλά δεν χρειάζεται να πιστέψετε λέξη από τα παραπάνω. Ζήστε την εμπειρία για τον εαυτό σας εδώ: Μετάφραση spiritscience.gr από themindunleashed.com






Παρασκευή, 6 Απριλίου 2018

Ο ομότιμος καθηγητής της Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Λάμπρος Χουσιάδας δεν υπάρχει πια. Έφυγε πλήρης ημερών, στα 93 του


Efthymia Sygkollitou

Στο καλό κι ευχαριστούμε για όλα Δάσκαλε!
(Λάμπρος Χουσιαδας, Καθηγητής Ψυχολογίας ΑΠΘ)

Ο ομότιμος καθηγητής της Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Λάμπρος Χουσιάδας δεν υπάρχει πια. Έφυγε πλήρης ημερών, στα 93 του. Η κηδεία του θα γίνει την Τρίτη 10 Απριλίου, ώρα 12 μ. στα Κοιμητήρια Αναστάσεως του Κυρίου. Η Ψυχολογία στην Ελλάδα του οφείλει πολλά. Είναι ο πρώτος καθηγητής που κατέλαβε έδρα Ψυχολογίας σε ελληνικό πανεπιστήμιο (πρώτα στα Ιωάννινα και μετά το 1965-66 στη Θεσσαλονίκη). Αυτός εξέλεξε και τους πρώτους καθηγητές που στελέχωσαν τις τότε έδρες Ψυχολογίας σε Γιάννενα και Αθήνα. 
Το νυν Τμήμα Ψυχολογίας του ΑΠΘ είναι κυριολεκτικά δημιούργημά του. Αυτός διάλεξε έναν έναν τους πρώτους συνεργάτες του, βοηθούς και επιμελητές τότε, οι οποίοι πέρασαν τις αρχές του ως παρακαταθήκη στο νυν Τμήμα Ψυχολογίας, ως μέλη ΔΕΠ πια. Είχα την τιμή και την τύχη να είμαι από τις φοιτήτριες των πρώτων του χρόνων στο ΑΠΘ, αλλά και από τους πρώτους συνεργάτες του.
 Οι αρχές που τον χαρακτήριζαν και προσπάθησε να μας τις περάσει ήταν η αυστηρή επιστημονική μεθοδολογία, το να είσαι αδέκαστος σε κρίσεις και εκλογές ακόμη και των "αντιπάλων" σου και η ...μνήμη. Δεν μπορείς, έλεγε, τη μια μέρα να υποστηρίζεις και να ψηφίζεις κάτι ή κάποιον με βάση ορισμένα κριτήρια και την άλλη με άλλα κριτήρια. Το όνομα "Εργαστήριο Λάμπρος Χουσιάδας" που πολλά χρόνια πριν είχαμε δώσει στην Αίθουσα του Εργαστηρίου Ψυχολογίας είναι από τις λίγες φορές που σε τέτοιες περιπτώσεις δεν είναι μια τυπική τιμή, αλλά ένα από καρδιάς ευχαριστώ για την παρακαταθήκη που άφησε στο Τμήμα Ψυχολογίας, και για το δρόμο που άνοιξε για την Ψυχολογία στην Ελλάδα. 
Καλό σου ταξίδι, αγαπητέ μας καθηγητά. Θα σε θυμόμαστε και θα σε ευγνωμονούμε.

Τρίτη, 20 Μαρτίου 2018

Όταν η βιολογία συναντά την ψυχανάλυση

επιστημεσ

Για το βιβλίο Τα ίχνη της εμπειρίας - Νευρωνική πλαστικότητα και η συνάντηση της βιολογίας με την ψυχανάλυση των Francois Ansermet και Pierre Magistretti (μτφρ. Βασιλική Βακάκη, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης - ΠΕΚ)

Του Γιώργου Λαμπράκου
Σε ένα από τα κείμενα της μεσαίας περιόδου του («Μια δυσκολία στον δρόμο της ψυχανάλυσης», 1917) ο Φρόιντ γράφει πως στους Νέους Χρόνους ο ανθρώπινος ναρκισσισμός δέχτηκε τρία καίρια πλήγματα: το «κοσμολογικό», που το επέφερε ο Κοπέρνικος (η Γη δεν είναι το κέντρο του ηλιακού μας συστήματος, πόσο μάλλον ολόκληρου του σύμπαντος)· το «βιολογικό», που το επέφερε ο Δαρβίνος (ο άνθρωπος δεν είναι θεϊκό, αλλά φυσικό δημιούργημα: ένα ζώο που, όπως και τα άλλα, υπόκειται στην εξέλιξη μέσω φυσικής επιλογής)· και το «ψυχολογικό», που το επέφερε ο ίδιος ο επινοητής της ψυχανάλυσης (ο άνθρωπος ελέγχεται κυρίως από το ασυνείδητο: η συνείδηση διαδραματίζει κατά τη συμπεριφορά του ρόλο πολύ μικρότερο από όσο ανέκαθεν ο ίδιος πίστευε και, κυρίως, ήθελε να πιστεύει). 
Ο άνθρωπος μοιάζει να είναι ένα έρμαιο κρυφών μέχρι πρότινος δυνάμεων.
Και τα τρία πλήγματα, μα κυρίως το δεύτερο και το τρίτο, είχαν και έχουν ριζικές συνέπειες, μεταξύ άλλων, για τη σύγχρονη αντίληψη περί ελευθερίας, καθώς μοιάζει να μας οδηγούν λίγο-πολύ στον ντετερμινισμό: η μεν βιολογία στην αναγωγή της συμπεριφοράς στο εγκεφαλικό όργανο (με έμφαση στο γονιδίωμα που μας έχει κληροδοτηθεί), η δε ψυχανάλυση στην αναγωγή της συμπεριφοράς στο ψυχικό όργανο (με έμφαση στο ασυνείδητο τμήμα του). Ο άνθρωπος μοιάζει να είναι ένα έρμαιο κρυφών μέχρι πρότινος δυνάμεων που ξαφνικά, μέσω των πορισμάτων αυτών των δύο επιστημών οι οποίες γνώρισαν ραγδαία άνθηση στον 20ό αιώνα, είχαν αποκαλυφθεί και του είχαν στερήσει ένα βασικό νόημα της ύπαρξης του: το ότι η ζωή του είναι σε μεγάλο βαθμό στο χέρι του.
Είναι όμως έτσι τα πράγματα; «Ναι, και μαζί όχι ακριβώς», υποστηρίζουν ο καθηγητής παιδοψυχιατρικής και ψυχαναλυτής François Ansermet και ο καθηγητής νευροεπιστημών Pierre Magistretti, συγγραφείς του τόμου Τα ίχνη της εμπειρίας: νευρωνική πλαστικότητα και η συνάντηση της βιολογίας με την ψυχανάλυση. Με κεντρικό άξονα την επιστημονικά κατοχυρωμένη έννοια της νευρωνικής πλαστικότητας ή νευροπλαστικότητας, οι συγγραφείς πρεσβεύουν πως τα ίχνη που αφήνουν οι εμπειρίες εγγράφονται στο ασυνείδητο και το διαμορφώνουν ανάλογα, συγκροτώντας μια εσωτερική πραγματικότητα που ωστόσο δεν εμπλέκει μόνο την ψυχή, αλλά και το ίδιο το σώμα, δηλαδή τον εγκέφαλο.
DSCAprilCoverΟι έρευνες του Έρικ Καντέλ (Νόμπελ Ιατρικής 2000) οδήγησαν στην ανακάλυψη της νευροπλαστικότητας κι έκτοτε πολλοί επιστήμονες διερευνούν τις συνέπειές της. Καθώς «εκείνο που αποκτάται με την εμπειρία αφήνει ένα ίχνος το οποίο τροποποιεί ό,τι υπήρχε προηγουμένως», ο εγκέφαλος αποδεικνύεται πως είναι ένα «ιδιαίτερα δυναμικό όργανο», θεωρία που ήρθε να αντικαταστήσει την καθιερωμένη άποψη για τη διαχρονική σταθερότητα του εγκεφάλου. Και όχι μόνο αυτό: μέσω της νευρογένεσης το άτομο, και δη το ενήλικο, δεν σταματά να αναπτύσσει νέους νευρώνες στον εγκέφαλό του. Οι συγγραφείς ενώνουν λοιπόν τις γνώσεις που τους προσφέρουν οι δύο τομείς στους οποίους ειδικεύονται (βιολογία-νευροεπιστήμη και ψυχιατρική-ψυχανάλυση) και, πρωτίστως μέσω της νευρωνικής πλαστικότητας, πασχίζουν να αποδείξουν το εκ πρώτης όψεως παράδοξο ότι «το άτομο φαίνεται να είναι έτσι γενετικά προκαθορισμένο ώστε να μην είναι γενετικά προκαθορισμένο», όπως επίσης ότι κάθε άτομο είναι κυριολεκτικά μοναδικό.
Κάθε εμπειρία αφήνει ένα ίχνος και έτσι «ο χρόνος ενσαρκώνεται». 
Κάθε εμπειρία αφήνει ένα ίχνος και έτσι «ο χρόνος ενσαρκώνεται». Όπως τονίζουν οι συγγραφείς, η έννοια του ίχνους είναι κυριολεκτική, όχι μεταφορική, και ενέχει μια τριπλή διάσταση: είναι συναπτικό (δηλαδή εγγράφεται στις συνάψεις, τις ζώνες επαφής των νευρώνων: εδώ βασίζονται στη νευροεπιστήμη), είναι ψυχικό (εδώ βασίζονται στον Φρόιντ) και τέλος είναι σημαίνον (εδώ βασίζονται στον από μια άποψη καλύτερο, και από μιαν άλλη χειρότερο, μαθητή του Φρόιντ, τον Λακάν). Η πρώτη διάσταση δίνει έμφαση στον άνθρωπο ως βιολογικό ον και στη σχέση του με το περιβάλλον, σχέση κατά την οποία εκφράζεται καθώς και μεταβάλλεται το γενετικό του φορτίο (επιγένεση). Η δεύτερη διάσταση δίνει έμφαση στον άνθρωπο ως ψυχ(ονοητ)ικό ον και κυρίως στο πώς δημιουργείται η εσωτερική του πραγματικότητα, όχι μόνο από τα πραγματικά συμβάντα της ζωής του, αλλά και από αλλεπάλληλες εσωτερικές διεργασίες που είτε τον απομακρύνουν από τα πραγματικά συμβάντα, είτε γεννούν καινούργια, φαινομενικά από το πουθενά (φαντασίωση). Η τρίτη διάσταση δίνει έμφαση στον άνθρωπο ως γλωσσικό ον που, σε συνδυασμό με τις άλλες δύο διαστάσεις, οδηγείται στα σημαινόμενα με τα οποία αντιλαμβάνεται και ερμηνεύει τον κόσμο, εξωτερικό και εσωτερικό.
Έτσι, η ανθρώπινη συμπεριφορά «καθορίζεται από την αντίληψη της εξωτερικής πραγματικότητας, αλλά και από την ασυνείδητη εσωτερική πραγματικότητα που παρεμβαίνει σε τούτη την αντίληψη». Εδώ, βιολογία και ψυχανάλυση ενώνουν τις δυνάμεις τους για να φτάσουν στο συμπέρασμα πως «η αντίληψη της εξωτερικής πραγματικότητας συνιστά μια φυσιολογία των αισθήσεων, ενώ η αντίληψη της εσωτερικής πραγματικότητας συνιστά μια φυσιολογία του ασυνειδήτου». Όπως γράφουν εύστοχα οι μελετητές, η ζωή μας είναι ένα «μόνιμο πηγαινέλα ανάμεσα στη στιγμή (εκεί όπου δρουν τα πρωταρχικά αισθητικά συστήματα) και στην ανάκληση των αναπαραστάσεων (εκεί όπου δρουν τα συστήματα μνήμης)».
dali sigmund freud e28093 morphology of skull of sigmund freud 1938
    Σκίτσα του Σαλβαδόρ Νταλί, σπουδές πάνω στο «κρανίο» του Σίγκμουντ Φρόιντ.
Ποιος είναι ο ρόλος του


 ψυχαναλυτή-θεραπευτή σε αυτό το νέο θεωρητικό πλαίσιο; Εάν και εφόσον «η επιγενετική διεργασία, τελεστής της οποίας είναι η πλαστικότητα, απομακρύνει το υποκείμενο από τον γενετικό του προκαθορισμό», τότε αυτός γίνεται «ο χειριστής της πλαστικότητας», δηλαδή εκείνος που θα βοηθήσει το πάσχον υποκείμενο να ωθεί τον εαυτό του σε εμπειρίες που θα εγγράφουν ίχνη υπέρ και όχι κατά της ζωής του, χωρίς φυσικά να αγνοείται ή να παραμελείται η όποια τάση του υποκειμένου για εντροπία (η φροϋδική ορμή του θανάτου). Με άλλα λόγια, η ιδιαιτερότητα του ανθρώπου βρίσκεται στη «χαλάρωση της κληρονομικότητάς του», όπως αναφέρει ο Ηλίας Κούβελας στη χρήσιμη εισαγωγή του, επικαλούμενος μια φράση του νομπελίστα βιολόγου Φρανσουά Ζακόμπ. Ωστόσο, οι συγγραφείς παραδέχονται πως αυτή η διαδικασία ενέχει τους περιορισμούς της, βιολογικούς και ψυχικούς (καθώς και άλλους, που δεν είναι της παρούσης): στην αντίθετη περίπτωση το άτομο δεν θα μπορούσε να έχει «ταυτότητα», δηλαδή μια αρκετά σταθερή διαχρονικά κατάσταση. Το ότι δεν μπορούμε έτσι απλά να πάρουμε τη ζωή μας στα χέρια μας και να την κάνουμε ό,τι θέλουμε δεν πρέπει εντούτοις να μας κάνει να ξεχνάμε πως όχι μόνο οι πρώιμες εμπειρίες μας, αλλά κάθε νέα εμπειρία που έχουμε κατά τη διάρκεια της ζωής μας θα διαμορφώσει αναλόγως (δηλαδή προς το θετικό ή προς το αρνητικό) τον εγκέφαλό μας και συνεπώς τη ζωή μας.
Οι συγγραφείς εμπλέκουν συστηματικά στη μελέτη τους πολλές διεργασίες, από τη μάθηση και τη μνήμη έως τη δημιουργία αναπαραστάσεων και την έννοια της ορμής.
Τολμηρή, καθώς πασχίζει να φέρει κοντά δύο αρκούντως διαφορετικές θεωρήσεις για τον άνθρωπο, μα και αναγκαία, καθώς δεν επιτρέπεται οι βιολογικές επιστήμες να αγνοούν τόσο επιδεικτικά τα πορίσματα της ψυχανάλυσης και τανάπαλιν, η εν λόγω μελέτη είναι γραμμένη με προσεγμένο και γλαφυρό ύφος (οι τίτλοι των 15 κεφαλαίων είναι παιγνιωδώς διατυπωμένοι ώστε να τραβούν την προσοχή: «Η αιμομειξία και το ψυγείο», «Η Φερράρι και η νταλίκα», κ.ά.), εξηγεί κάθε βιολογική και ψυχολογική έννοια που θα δυσκόλευε τον μέσο αναγνώστη, και παράλληλα, θέλοντας και μη, ανακινεί ερωτήματα που άπτονται της φιλοσοφίας (ιδίως της υλιστικής και φυσιοκρατικής, όπου νους και εγκέφαλος, ψυχή και σώμα, είναι κατηγορικά και όχι ουσιοκρατικά διακριτές υποστάσεις). Οι συγγραφείς εμπλέκουν συστηματικά στη μελέτη τους πολλές διεργασίες, από τη μάθηση και τη μνήμη έως τη δημιουργία αναπαραστάσεων και την έννοια της ορμής. Προβαίνουν δε σε έναν ενδιαφέροντα πλην όμως επισφαλή συσχετισμό ανάμεσα στο ασυνείδητο και στην αμυγδαλή, καταλήγοντας πάντως στο ότι «το ασυνείδητο θα πρέπει να οριστεί περισσότερο δυναμικά παρά εντοπιστικά».
«Ο κύριος ασθενής με τον οποίο ασχολούμαι είναι ο ίδιος μου ο εαυτός», έγραψε ο Φρόιντ το 1897, την εποχή που ενέτεινε την περίφημη αυτοανάλυσή του η οποία έμελλε να καταλήξει στη συγγραφή του σημαντικότερου έργου στις ανθρωπιστικές επιστήμες του 20ούαιώνα (Η ερμηνεία των ονείρων, 1900). Αυτό θεωρώ πως είναι και το αισιόδοξο πνεύμα με το οποίο είναι γραμμένα τα Ίχνη της εμπειρίας: η νευρωνική πλαστικότητα ανοίγει νέους δρόμους για βελτίωση της ψυχικής και σωματικής υγείας μέσω και της (αυτο)ανάλυσης, διανοίγοντας συγχρόνως τη δυνατότητα για τη μόνη εσώτερη ελευθερία που μπορούμε μάλλον να αποκτήσουμε. Η συγκεκριμένη ελπιδοφόρα προοπτική επιβεβαιώνει αυτό που θα ονόμαζα «πεσιμιστικό οπτιμισμό» του Φρόιντ σχετικά με τη δυνατότητα βελτίωσης του πάσχοντος υποκειμένου, κάτι που το 1895 είχε ονομάσει μετατροπή της «υστερικής εξαθλίωσης σε κοινή δυστυχία». Ή, όπως το εξέφρασε ο Καρούζος, το πώς να βρούμε τον τρόπο «να υπάρχουμε κάπως αναπαυτικά δυστυχισμένοι». Δεν είναι το παν, δεν είναι όμως και λίγο. 
 * Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΑΜΠΡΑΚΟΣ είναι συγγραφέας και μεταφραστής.

~~~~~~~~~~~~~

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α

Ευχαριστίες
Πρόλογος στην ελληνική έκδοση
Πρόλογος
1 Η πολική αρκούδα και η φάλαινα
Τι συνεπάγεται η πλαστικότητα
2 Ο Ντιέγκο και ο Χάυντν
Αντίληψη και αναμνήσεις
3 Ένα αίσθημα αναστολής στις όχθες της λίμνης Τραζιμένο
Η μοίρα της αντίληψης
4 Aplysia, αρουραίος, άνθρωπος
Από την εμπειρία στο ίχνος
5 Ξεχνώντας το όνομα του Σινιορέλλι
Συναπτικό ίχνος και ψυχικό ίχνος
6 Η Κλαίρη και ο πάπας
Αντιλήψεις και συναισθήματα
7 Το γάλα και ο ήχος της πόρτας
Ψυχικά ίχνη και σωματικές καταστάσεις
8 Άνθρωπος και λύκος
Φαντασίωση, αντικείμενο και πράξη
9 Ένα απρόσμενο τηλεφώνημα
Προέλευση και κατάληξη των ορμών
10 Η αιμομειξία και το ψυγείο
Ηδονή και δυσαρέσκεια
11 Φρόυντ και Τζέιμς
Ας συνοψίσουμε...
12 Ήξεις, αφήξεις ουκ εν τω πολέμω θνήξεις
Η πλαστικότητα του γίγνεσθαι και το γίγνεσθαι της πλαστικότητας
13 Το ζεύγος μπροστά στο κόκκινο φανάρι
Οι επιδράσεις της εσωτερικής πραγματικότητας
14 Η ώρα των ιχνών
Ασυνείδητο, μνήμη και απώθηση
15 Η Φερράρι και η νταλίκα
Πέρα από το φαντασιακό σενάριο
Επίλογος
Βιβλιογραφία

~~~~~~~~~~~~~~~

ixni empeiriasΤα ίχνη της εμπειρίας
Νευρωνική πλαστικότητα και η συνάντηση της βιολογίας με την ψυχανάλυση
Francois Ansermet, Pierre Magistretti
Μτφρ. Βασιλική Βακάκη
Επιμ. Ηλίας Κούβελας, Νίκος Κουμπιάς, Μαριλένα Παπαϊωάννου
Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης 2015
Σελ. 236, τιμή εκδότη: €18,00
politeia link




_____________________ 

Κυριακή, 18 Μαρτίου 2018

Συνέντευξη του ψυχαναλυτή Δημήτρι Βεργέτη για τον έρωτα, το σεξ και την ακροδεξιά

ΜΙΑ ΑΣΤΡΑΠΙΑΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΕΡΩΤΑ

Η συγκλονιστική συνέντευξη του ψυχαναλυτή Δημήτρι Βεργέτη για τον έρωτα, το σεξ και την ακροδεξιά [βίντεο]


«Ερως», «σεξ», «αγάπη», «σχέσεις των φύλων»... Ζητήματα φλέγοντα, τρομακτικά περίπλοκα, δαιδαλώδη, ιλιγγιώδη, ακανθώδη, σχεδόν επικίνδυνα, ενίοτε κανιβαλικά, αλλά και παρωδιακά, τραγελαφικά, βαθιά επιφανειακά, τα οποία, άλλοτε με τρόπο λανθάνοντα και άλλοτε με τρόπο έκδηλο, υπερκαθορίζουν το δίποδο κινούμενο πρόβλημα που ακούει στο όνομα «άνθρωπος», αυτή την ενδιαφέρουσα «υπαρξιακή μουτζούρα» στο σύμπαν, τη μόνη (απ' όσο μπορούμε να γνωρίζουμε και εικάζουμε) που έχει τη σωτήρια και συνάμα τραγική δυνατότητα να ανα-στοχάζεται πάνω στα πράγματα και να θέτει ουσιώδη – και γι' αυτό ανεπίλυτα – ερωτήματα στον εαυτό του και για τον εαυτό του. Πρόκειται, επίσης, για θέματα που έχουν απασχολήσει, που εξακολουθούν να απασχολούν και θα απασχολούν εμμέσως ή αμέσως το iefimerida, μέσω άρθρων και συνεντεύξεων που προσφέρονται στο αναγνωστικό κοινό ως μεγεθυντικοί φακοί, γωνίες λήψης ή, ακόμη καλύτερα, ως «κλειδαρότρυπες» μέσα από τις οποίες μπορεί κανείς να «πάρει μάτι» τη γυμνή αλήθεια. Οχι όμως ολόκληρη, ούτε ολότελα γυμνή. Διότι, η αλήθεια είναι - εκ φύσεως - γυναίκα επικίνδυνη και φονική, η οποία δεν παραδίδεται ποτέ απόλυτα και άνευ όρων - και αν το κάνει, το κάνει με τίμημα βαρύ για τον επίδοξο μνηστήρα, όπως μας μαθαίνει και η αρχαία μυθολογία μας μέσω της μυθικής σκηνής του Λουτρού της θεάς Αρτέμιδος και του υπερ-αισιόδοξου κυνηγού Ακταίωνα, ο οποίος ίσα που πρόλαβε να δει (τη γυμνή λουόμενη θεά), αλλά δεν πρόλαβε να κάνει....... συνέχεια εδώ
______________
Πηγή: Η συγκλονιστική συνέντευξη του ψυχαναλυτή Δημήτρι Βεργέτη για τον έρωτα, το σεξ και την ακροδεξιά [βίντεο] | iefimerida.gr 

Κυριακή, 4 Μαρτίου 2018

H Στέλλα των εξαρτήσεων



γράφει η Γιώτα Αγαπητού*
Μια γυναίκα ψηλή, σχεδόν αποστεωμένη, μυρίζοντας φτηνή κολόνια και ντυμένη με ρούχα που θυμίζουν ξεπεσμένη πεταλουδίτσα της νύχτας, περνάει βιαστικά στο απέναντι πεζοδρόμιο χωρίς να προσέχει τ’ αυτοκίνητα που τρέχουν. Είναι ξημερώματα Κυριακής, στα πεζοδρόμια που είναι σχεδόν άδεια ελάχιστοι ξενύχτηδες ζαλισμένοι από το αλκοόλ και την εφήμερη λάμψη των φώτων προσπαθούν να βρουν το δρόμο για το σπίτι τους. Είναι απόκριες και όλοι, ακόμη και η Στέλλα προσπαθούν να κρυφτούν πίσω από μάσκες που καλύπτουν την απέραντη μοναξιά τους και τη θλίψη τους.
Το βράδυ που πέρασε η Στέλλα είχε γενέθλια, έγινε πενήντα χρονών, υποσυνείδητα η ίδια ποτέ δεν πίστευε ότι θα έφτανε σε αυτή την ηλικία εξαιτίας των εξαρτήσεών της από τα ναρκωτικά και το αλκοόλ. Περπατώντας στο πεζοδρόμιο κάθισε στο πρώτο παγκάκι που είδε μπροστά της και με τη σκέψη της ταξίδεψε πίσω στο χρόνο, τριανταπέντε χρόνια πριν. Μαθήτρια γυμνασίου τότε, στη γειτονιά της στην Κυψέλη, η Στέλλα περνούσε μία δύσκολη εφηβεία που θα καθόριζε ολόκληρη την πορεία της ζωής της. Πάντα έκανε παρέα με άτομα μεγαλύτερά της τα οποία συνήθως είχαν παραβατική συμπεριφορά. Σε ηλικία δεκατεσσάρων ετών κάπνισε το πρώτο της τσιγάρο, προσπαθώντας επιδεικτικά τα ρούχα της να μυρίζουν έντονα με καπνό όταν θα γύριζε στο σπίτι.

Η Στέλλα προερχόταν από μία οικογένεια αυστηρή. Ο πατέρας της με καταγωγή από τη Λακωνική Μάνη είχε έρθει σε ηλικία είκοσι χρονών στην Αθήνα για να δουλέψει ως εργάτης. Η μάνα της με καταγωγή από τη Μικρά Ασία ήταν παραδομένη ολοκληρωτικά στον άντρα της και στο νοικοκυριό της. Η Στέλλα είχε και δύο μικρότερα αδέρφια τα οποία λάτρευε και τα προστάτευε. Όταν μύρισε ο πατέρας της τον καπνό του τσιγάρου πάνω στα ρούχα της κόρης του προσπάθησε με δυσκολία να συγκρατήσει τα νεύρα του.
Η Στέλλα ένα χρόνο αργότερα με δική της επιλογή άρχισε να μπαίνει σιγά σιγά στο σκοτεινό δρόμο των εξαρτήσεων. Πρώτη στάση μαριχουάνα, την δοκίμασε σ’ ένα πάρτι με μία παρέα περιθωριακών φίλων της σ’ ένα εγκαταλελειμμένο κτίριο κάπου στο κέντρο. Η Στέλλα στην πρώτη ρουφηξιά του καπνού ζαλίστηκε, σχεδόν πήγε να λιποθυμήσει. Αυτό όμως δεν ήταν αρκετό ώστε το να την κάνει να σταματήσει την πορεία της στον κόσμο των εξαρτήσεων. Εξάλλου η Στέλλα από παιδί ήταν πάντα αυτοκαταστροφική. Σε ηλικία δέκα ετών τρύπησε το δάχτυλό της με μαχαίρι θέλοντας να δει πόσο θα μπορούσε ν’ αντέξει στον πόνο. Η Στέλλα δεν ήθελε ποτέ να της λένε πόσο όμορφη ήταν και να θαυμάζουν τα όμορφα χαρακτηριστικά του προσώπου της που τα πλαισίωναν τα μακριά με μπούκλες κόκκινα μαλλιά της.
Μετά τη μαριχουάνα, σε ηλικία δεκαεφτά χρονών, άρχισε σιγά σιγά να δοκιμάζει ηρωίνη. Χρήματα για τη δόση της έβρισκε κάνοντας δουλειές του ποδαριού. Η σχέση με τον πατέρα της χειροτέρευε κάθε μέρα όλο και περισσότερο. Κυκλοφορούσε μέσα στο σπίτι σχεδόν σα φάντασμα. Προσπαθούσε πάντα να μη συναντάει τον πατέρα της, ενώ η μάνα της της ήταν ολότελα αδιάφορη. Το μόνο που την έκανε να χαμογελάει μέσα στο σπίτι ήταν τ’ αδέρφια της.
Δεκαεννιά του Φλεβάρη, μία ημέρα που η Στέλλα περίμενε με ανυπομονησία. Εδώ και ένα χρόνο είχε σχέση με το Χάρη, έναν εικοσιπεντάχρονο νεαρό που είχε έρθει από την επαρχία για να σπουδάσει στη Φιλοσοφική σχολή. Αιώνιος φοιτητής, έμενε σ’ ένα δυάρι στα Εξάρχεια. Εκείνος μύησε τη Στέλλα στον κόσμο της ηρωίνης και της έβρισκε δουλειές του ποδαριού. Είχαν αποφασίσει όταν η Στέλλα θα γινόταν δεκαοχτώ χρονών ότι θα πήγαινε να ζήσει μαζί του. Δεκαεννιά του Φλεβάρη, ημέρα των γενεθλίων της και η Στέλλα έχοντας ήδη ετοιμάσει τα πράγματά της, σηκώθηκε το πρωί, έγραψε ένα λιτό γράμμα στη μάνα και τ’ αδέρφια της, άνοιξε την πόρτα και έφυγε από το σπίτι πηγαίνοντας να μείνει μαζί με το φίλο της. Εκείνος αδιαφορούσε για τη σχολή του και ούτε λόγος να βρει κάποια δουλειά. Έκανε μικροκλοπές μαζί με άλλα δύο άτομα και τα κλοπιμαία τα πουλούσαν στην Ομόνοια. Υπήρχαν φορές που έκανε ακόμη και το βαποράκι, πουλώντας ναρκωτικά στα στέκια των τοξικομανών.
Η Στέλλα βλέποντας ότι τα χρήματα που έβγαζε δεν της έφταναν ούτε για τα βασικά αποφάσισε να κάνει πιάτσα στα γνωστά στέκια των ιερόδουλων Πατήσια, Καποδηστρίου, Ευριπίδου, Αχιλλέως και Αχαρνών. Έτσι χωρίς αναστολές και χωρίς να το πει σε κανένα, ετοιμάστηκε και πήγε να κάνει πιάτσα για πέντε ευρώ. Πρώτος πελάτης ήταν ένας άντρας γύρω στα πενήντα με ένα ακριβό αυτοκίνητο που σταμάτησε μπροστά της. Όλη η διαδικασία κράτησε λιγότερο από μισή ώρα. Ο πελάτης μόλις κατάλαβε ότι η Στέλλα ήταν πρωτάρα στο επάγγελμα της έδωσε πενήντα ευρώ. Βγαίνοντας από το αυτοκίνητο η Στέλλα κατάλαβε ότι θα μπορούσε και να βγάλει πολλά χρήματα ως πόρνη. Ήταν είκοσι χρονών. Τα περισσότερα από τα χρήματα που έβγαζε πήγαιναν για τη δόση της και στο ενοίκιο του σπιτιού. Με το Χάρη είχε χωρίσει εδώ και λίγο καιρό αφήνοντάς του ένα γράμμα στο τραπέζι της κουζίνας. Είχε νοικιάσει μία γκαρσονιέρα και είχε πιάσει δουλειά σ’ ένα κακόφημο μπαρ κάπου στην Αχαρνών. Η δουλειά της ήταν να χορεύει πάνω στο μπαρ και να κάνει συντροφιά στους πελάτες που πλήρωναν ακριβά τη συντροφιά της, κάνοντας της ακόμα και κάποια δώρα αξίας.

Επόμενος σταθμός η κοκαΐνη, με τα λεφτά που έβγαζε μπορούσε καθημερινά να αγοράζει τις δόσεις της. Οι έρωτες δεν την ενδιέφεραν, δεν πίστευε στη συντροφικότητα, αλλά ούτε και στη φιλία. Περιστασιακά έκανε παρέες με άτομα του χώρου της δουλειάς της, που μοιράζονταν μαζί τους πρέζα και αλκοόλ. Η Στέλλα σε αυτό το μπαρ δούλεψε πάνω από δεκαπέντε χρόνια. Μέρα με τη μέρα οι θαμώνες αυξάνονταν, ενώ το αφεντικό έβλεπε το ταμείο του να γεμίζει με χρήματα. Ένα βράδυ, όταν η Στέλλα ήταν τριανταπέντε χρονών, άφησε ένα λιτό γράμμα πάνω στο γραφείο του αφεντικού της, λέγοντάς του ότι παραιτείται. Για ένα χρόνο δούλευε περιστασιακά ως πόρνη, έχοντας νταβατζή τον ίδιο της τον εαυτό. Στα τριανταέξι της έπιασε δουλειά κάπου στην Εθνική οδό, στο νυχτερινό κέντρο «Ξημερώματα» ως τραγουδίστρια. Το οποίο ανήκε σ’ ένα παλιό πελάτη του μπαρ, που εδώ και καιρό της ζητούσε να δουλέψει στο μαγαζί του, δίνοντάς της το ελεύθερο να τραγουδάει ό,τι θέλει αρκεί να τραβάει πελατεία. Η Στέλλα εκτός από τραγουδίστρια έκανε συντροφιά και σε θαμώνες επί πληρωμή, ενώ παράλληλα είχε αρχίσει να παίρνει παυσίπονα, ηρεμιστικά και υπνωτικά χάπια λουσμένα με μπόλικο αλκοόλ. Τα χάπια τα έβρισκε από ένα πελάτη γιατρό, που της τα προμήθευε με το αζημίωτο. Όταν η ώρα περνούσε και οι θαμώνες είχαν χαθεί πια στον καπνό των τσιγάρων και στο αλκοόλ, η Στέλλα με τη συνοδεία μόνο μίας κιθάρας έκλεινε τα μάτια και τραγουδούσε με τη βραχνή φωνή της τον «Έρωτα Αρχάγγελο» του Δημήτρη Μητροπάνου…
«Βλέμματα χαράξανε στις μαύρες τις οθόνες/
Και ο χορός του κόσμου ραγίζει τους αρμούς/
Είναι τα τραγούδια μας ηφαίστεια που καίνε/
Σώματα και αγάλματα βγάζουνε φτερά/
Πήρα από τα μάτια σου λίγο μαύρο χρώμα
και έβαψα τα ρούχα μου μάνα μη με δεις.
Τη στερνή κουβέντα σου τη θυμάμαι ακόμα…
Τα μάτια της γέμιζαν δάκρυα πένθους για τη χαμένη της αθωότητα. Για τη ζωή της που τόσο εύκολα η ίδια κατέστρεψε.

Πέμπτη, 18 Ιανουαρίου 2018

Βιωματικό σεμινάριο «Ο γάμος σε κρίση. Προβλήματα στην σχέση των ζευγαριών.»

Γιάννης Ξηντάρας



Καλημέρα σας.
Θα ήθελα να σας ενημερώσω ότι το πρώτο σεμινάριο για το 2018, θα διεξαχθεί την Παρασκευή 26/01.
Σας παραθέτω λοιπόν το κείμενο με το αντίστοιχο link (όπως το δημοσιεύουμε -ως post- στην σελίδα μας στο facebook). Επίσης σας επισυνάπτω το σχετικό Δελτίο Τύπου.
Με εκτίμηση,
Πελαγία Πεπέ
Υπεύθυνη Επικοινωνίας
~~~~~~~~~~

Το Κέντρο Συμβουλευτικής και Ψυχολογικής Υποστήριξης «Επαφή», σας προσκαλεί στο βιωματικό σεμινάριο που διοργανώνει, με θέμα : 
«Ο γάμος σε κρίση. Προβλήματα στην σχέση των ζευγαριών.»
Όταν η αγάπη και η συντροφικότητα κλονίζονται και τη θέση τους παίρνουν η αρνητική κριτική, η έλλειψη εμπιστοσύνης, κατανόησης και φροντίδας...

Εισηγητής ο ψυχολόγος-σύμβουλος γάμου Γ. Ξηντάρας.




«Ο Γάμος σε Κρίση. Προβλήματα στην σχέση των ζευγαριών.»
Βιωματικό Σεμινάριο, Παρασκευή 26/01


Το Κέντρο Συμβουλευτικής και Ψυχολογικής Υποστήριξης «Επαφή», σας προσκαλεί στο βιωματικό σεμινάριο που διοργανώνει, με θέμα : 
«Ο Γάμος σε Κρίση. Προβλήματα στην σχέση των ζευγαριών.»
Είναι η περίοδος στην ιστορία του ζευγαριού, όπου η αγάπη και η συντροφικότητα κλονίζονται και μαζί μειώνεται η αίσθηση πληρότητας στην σχέση καθώς και η ικανοποίηση του να σε κατανοούν, να σε στηρίζουν και να νοιάζονται για εσένα. Τη θέση αυτών των θετικών συναισθημάτων παίρνουν η αρνητική κριτική, οι αλληλοκατηγορίες, η έλλειψη εμπιστοσύνης, κατανόησης και φροντίδας μεταξύ των δύο συντρόφων…
Δείτε αναλυτικές πληροφορίες για το συγκεκριμένο σεμινάριο, κάνοντας κλικ εδώ

§  ΔΙΟΡΓΑΝΩΤΗΣ : Κέντρο Συμβουλευτικής & Ψυχολογικής Υποστήριξης «Επαφή»
§  ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ : Γιάννης Ξηντάρας, Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπευτής
§  ΗΜΕΡΟΜΗΝΙA : Παρασκευή 26 Ιανουαρίου, στις 18.30 – 20.30μ.μ
§  ΚΟΣΤΟΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ : 20€ (10€ για άνεργους, πολύτεκνους και φοιτητές)
§  ΤΡΟΠΟΣ ΕΓΓΡΑΦΗΣ : Με τηλεφωνική επικοινωνία για εκδήλωση ενδιαφέροντος.
§  ΤΗΛΕΦΩΝΟ : 210.66.19.177
§  ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ : Λ. Μαραθώνος 79, Σταυρός Αγίας Παρασκευής